Tarcento, een slimme, vrolijke acrobaat

Voor ik het verhaal vertel over hoe een intelligent, sensibel paard als Tarcento leert, deel ik eerst wat algemeenheden.

Iedereen die een sensibel paard rijdt of gereden heeft, kent het wel: Hoe moeilijk het is om een middenweg te vinden tussen ontspannen en alert zijn. Je weet dat het paard beter ontspant  als jij ook ontspannen bent, maar je weet ook dat hij, vooral als hij aanvoelt als een bom, heel snel weg kan springen als er verderop iemand niest of een deur dichtslaat.

Hoe je ermee omgaat, hangt er natuurlijk ook van af hoe goed jullie elkaar kennen en vertrouwen. Het is in ieder geval belangrijk dat je je steeds afstemt op je paard. Bij het poetsen, het opzadelen en het loswerken. Hoe is je paard vandaag. En hoe ben jezelf vandaag. Zo kun je een inschatting maken van hoe je je training van die dag het beste kunt doen.

Ik heb door de jaren heen gemerkt dat de meeste sensibele paarden heel graag willen werken. Ik heb ook ontdekt dat als ruiters de subtiele signalen die deze  paarden afgeven, missen, zij (de paarden) onzeker en nerveus worden. Ze sluiten zich af en worden terughoudend of angstig. Het lijkt of ze niet mee willen werken maar vanuit hun extreme ijver maken ze zich zorgen over de reactie van de ruiter.

Het blijft belangrijk, vooral bij sensibele paarden, niet te blijven hangen in ‘hij doet het niet of hij wil niet’. Het is beter om je af te vragen ‘wat zie ik over het hoofd, wat is er aan de hand, wat is niet duidelijk etc.’

En dan nu Tarcento. Een vriendelijke, zeer gevoelige, slimme en fanatieke merrie. Ik heb haar zelf gefokt en ze is haar hele leven bij me geweest. We kenden elkaar door en door. Door haar sensibiliteit en sterke drang om te presteren, was het niet altijd makkelijk, maar we hebben onze weg gevonden. We zaten meestal op één lijn en het grootste compliment dat ik kreeg van menigeen die naar onze training of wedstrijd stond te kijken, was ‘ Wat zijn jullie mooi samen’.

Ik heb Tarcento zelf zadelmak gemaakt en doorgereden. Ook al heb ik meer bijzondere dingen meegemaakt met haar (wellicht wijd ik daar nog een artikel aan), ga ik nu alleen vertellen over wat er gebeurde toen ze eraan toe was om middengalop te leren.

Het sturen, de beenhulpen, het halthouden en de overgangen stap-draf en terug en draf-galop en terug gingen goed. Het buigen ging ook aardig en de balans was in orde. Tijd om de lat iets hoger te leggen. Middengalop. Lijkt simpel. De middengalop zelf was ook simpel, maar het terug naar de arbeidsgalop bleek een grote stressfactor op te leveren. Ze raakte helemaal van de kaart. Er leek niets anders mogelijk dan stuiteren, hard rennen of dribbelen. Ik kon niet verder rijden, ik kon er niets mee. Ze werd pas rustig als ik een poos ging stilstaan met lange teugel.

Waarom deed ze zo? Ik wist dat ze slim was en ik wist dat ze haar best deed. ik begreep niet direct wat er aan de hand was. Ik heb nagedacht over wat ik deed bij deze oefening en hoe. Nog steeds begreep ik het niet. Toen ik me verplaatste in haar, begon een lampje te branden: Wacht eens even. Terugrijden vanuit arbeidsgalop betekende tot nu toe dat ze moest gaan draven. Dan beloonde ik haar en ze wist wat de bedoeling was. Dus zij dacht terugrijden na middengalop is ook draven. En toen dat niet zo bleek, omdat ik met mijn hand, zit en been andere signalen gaf, raakte ze in paniek. Ze begreep het niet en ze wilde het niet fout doen.

Ik was subtiel genoeg met hand, zit en been: Ik deed het nu net zo als ik bij andere (ook sensibele) paarden deed en had dan nooit dit ‘probleem’. Dus weer een ervaring rijker. En dan op zoek naar de oplossing.

Ik heb de overgang van middengalop naar arbeidsgalop toen iets meer ‘per ongeluk’ laten gebeuren. Niet door terug te vragen met de hand, niet door een volte te rijden en terug te vragen met de hand, maar door op de lange zijde iets naar voren te rijden en aan het eind van die lange zijde een kleine volte in te sturen (Tarcento was niet zo groot en had goede balans; een volte van plm. 13 meter lukte al wel goed genoeg). Door het sturen en het herhalen van de galophulp, bleef ze in galop en kwam ze iets terug. Dat heb ik beloond. Na een paar keer begon ze daar mee te denken en ging ze het begrijpen. Van daaruit kon ik gelukkig weer verder.

Ondertussen wist ik wat me te wachten stond bij de verder opleiding en dacht ik bij elke stap vooruit even na hoe ik dat bij dit paard het beste kon doen. Daardoor ging het een stuk eenvoudiger. En er is af en toe wel communicatiestoring geweest met stress tot gevolg, maar dan wist ik gauw genoeg wat er aan de hand was en kwamen we daar ook zo weer uit. Zo zijn haar bijzondere eigenschappen geen belemmering geweest voor vooruitgang en kon ze alles laten zien wat ze in zich had, tot aan de piaffe aan toe.

Denk bij het drukke, gestreste gedrag van je sensibele paard niet direct aan onwil, maar onderzoek even of hij bang is om het fout te doen en kijk dan of je het beter kunt uitleggen.

Your horse will love you for that!