Berichten

Begripvol paardrijden met Phelina

/in /door

Een goed begin is het halve werk

Phelina is de 3-jarige merrie van Nienke die ze een paar maanden geleden zadelmak heeft gemaakt. Ze richt haar nu verder af. Nienke wil weten of ze op de goede weg is en heeft me gevraagd of ik haar tijdens de tweedaagse training met Gyongy  ook twee lessen van een half uur met Phelina wil geven.

Phelina heeft een mooi exterieur en een makkelijke bovenlijn en hals. Van tevoren had Nienke al aangegeven dat Phelina altijd erg haar best doet en niet gauw onder de de indruk is. Ze vond dat Phelina bij het rijden wel erg in één houding bleef en met korte pasjes en een weggedrukte rug liep.

‘Ok, rij eerst maar weer een stukje voor’.

Phelina was erg voorwaarts, waardoor Nienke direct de handrem eraan had en bleef houden. De merrie reageerde goed op de rem en ging langzamer. Maar de drang naar voren bleef. Daardoor liep Phelina met gespannen, korte pasjes. Dit veranderde niet na een aantal rondjes. Ook in draf liep ze te strak, te kort en op de rem. Op deze manier kan het paard zich niet ontspannen en ontwikkelen.

‘Een jong paard moet zijn balans onder de ruiter vinden en dat kan alleen als het paard ontspannen en op eigen benen loopt. Hij moet de hals lang kunnen maken en de rug kunnen gebruiken. Dat is goed voor het paard en het levert een juiste basis op voor de verdere training. Als jij je paard leert op eigen benen te lopen met een losse teugel en daarna met een teugel die je licht aanneemt, zal hij in zijn verdere opleiding fijn te trainen zijn en hele fijne aanleuning hebben. Hij leert in de juiste balans van achter naar voren te bewegen, wat tevens het recept is voor een goede ontwikkeling van rug en achter-knieën.’

Ok en nu verder met Phelina, hoe kun je dit nu het beste aanpakken?

Eerst werken aan meer rust in de stap.

‘Nu mag je gaan proberen je paard rustiger te laten lopen zonder aan de rem te trekken. Blijf zelf rustig rechtop zitten. Je merrie is braaf zat, dus je hebt de tijd om ook aandacht te besteden aan je eigen ontspanning door rustig te ademen, je spieren te ontspannen en je mee te laten nemen. Houd in gedachten wat jij als tempo wil.

Maak nu de teugels maar lang en stuur haar zodra ze te snel gaat met je binnenteugel een boog/ volte in. Dus niet rijden maar sturen. Rijden zou nl. beteken dat je met je benen e.e.a. gaat regelen en corrigeren en met je buiten teugel wil begrenzen etc. Sturen is stil en ontspannen zitten en met de binnenteugel je paard de bocht in leiden, zodanig dat haar hals lang of redelijk lang kan blijven.

De volte hoeft niet rond en daarom noem ik het nu liever een boog. Bij jouw paard kan dit een boog zijn van plm. 14 meter of zelfs 12 meter doorsnee, ze is nl. niet zo groot en ze begrijpt het sturen al goed.

Ok, ga je gang.’

Bij de eerste boog die Nienke haar paard aan de lange teugel instuurde om haar te vertragen, reageerde Phelina al op de helft van de boog.

Heel mooi. Braaf. En nu weer verder rechtuit.

Eerst moest Nienke op elke lange zijde wel 5 of 6 x een boog in sturen omdat Phelina steeds weer wilde versnellen. Dat geeft niets, gewoon blijven herhalen en  rustig en kalm blijven. Het komt wel.

Phelina deed het heel goed. Na een paar rondes begon ze steeds langere stukken rustiger te stappen aan de lange teugel. Ze begon zich te ontspannen, haar beweging werd ruimer, ze drukte haar rug niet meer weg en ze maakte haar hals langer. Heel fijn. De eerste missie was geslaagd.

En dan nu de draf.

‘Doe hetzelfde ook in draf. Blijf zelf kalm en rechtop op je paard. Stuur haar een boog in als ze te snel wil, zit haar daarbij niet in de weg en corrigeer niets.’

Ook nu begreep Phelina de bedoeling na een paar rondjes en werd ze rustiger en meer ontspannen. Haar draf werd ruimer, haar hals langer en ze drukte ook nu haar rug niet meer weg.

Op de vraag of middendraf in dit stadium een goede oefening is, gaf ik aan dat ze daar beter nog niet aan begint. De merrie heeft de neiging tot snel en kort draven met een opgekrulde hals en weggedrukte rug, daarnaast is ze op dit moment overbouwd. Ze is fysiek nog niet in staat tot een correcte middendraf. Omdat Phelina altijd erg haar best doet, zal ze als Nienke middendraf vraagt, dit door middel van compenseren en fout gebruik van haar lijf proberen uit te voeren. Met alle gevolgen van dien. Nog niet doen dus!

Toen was de galop aan de beurt. Die vond ik voor een 3-jarige al erg goed. Rechtuit had ze best al goede balans en in de hoeken ook. Op de volte ging Nienke vanuit haar automatische handigheid eraan rijden met hand en been. Dit kan bij een paard op hoger niveau zinvol zijn maar voor een 3-jarige is dit te veel. Je kon zien dat Phelina hier niets mee kon. Ze begreep het niet en ze werd belemmerd in haar galoppade. Er kwam licht verzet tegen teugel en been wat zich uitte in wat sprongen en bokjes en schudden en trekken met het hoofd. Ze zei hiermee ‘Hé, ik probeer hier in balans te galopperen en mijn lijf te gebruiken  met jou op mijn rug en nu maak je het mij onmogelijk door de druk die je me met je teugel en met je benen oplegt. Geef me de ruimte a.u.b.’.

Als je al op hoger niveau gereden hebt, is het soms lastig om je jonge paard niet te corrigeren bij uitvoeringen die niet correct voelen. Het is belangrijk dat je niet op de automatische piloot rijdt, maar bewust bezig bent het paard zijn balans te laten vinden zonder in te grijpen.

Dit was genoeg voor deze dag. Morgen kijken we verder.

De volgende dag begon de les al heel goed. Na het opstijgen stapte Phelina aan een lange teugel rustig weg. Super! Nienke hoefde in 5 rondes maar 1x een boog te rijden om Phelina iets te vertragen.

In draf ging het idem dito. Zowel in stap als in draf was de lichaamshouding en de beweging vele malen beter.

Nienke reed vervolgens in stap een links- en rechtsomkeert aan de lange teugel. Ik had gezegd dat als het paard de halve volte zelf wat groter maakt omdat 10 meter niet lukt, ze dan niet hoeft te corrigeren, maar gewoon rustig moest blijven zitten, kijken en sturen. Dit had ik helemaal niet hoeven zeggen want voilà, Phelina liep een perfecte links- en rechtsomkeert in alle rust aan de lange teugel. Doordat Nienke haar niet in de weg zat, had ze alle tijd om te kijken hoe ze haar lichaam kon balanceren en ontspannen.

Uiteindelijk was de galop weer aan de beurt. Het lukte Nienke om er stil op te zitten en niet in te grijpen of te corrigeren. Phelina deed het geweldig, zowel op de lange zijde als op de voltes.

Hier wordt vertrouwen gecreëerd en een basis gelegd voor een sterk, ontspannen paard die met haar hele lijf leert werken.

Hier kunnen Nienke en Phelina een tijdje mee vooruit. Zodra e.e.a. bevestigd is, kan Nienke de teugels iets meer op maat maken en een zacht contact met de mond zoeken. Phelina zal dan vanuit haar balans en het ontspannen van achter naar voren bewegen eenvoudig kunnen nageven.

Leer een jong paard ontspannen en op eigen benen lopen

 

Begripvol paardrijden met Toontje

/in /door

Ik had Sophie gevraagd of ze een review voor me wilde schrijven. Dat wilde ze wel doen en ze schreef het volgende verhaal over haar en haar pony Toontje. Een beetje lang voor een review rubriek, maar wel heel mooi om op mijn blog te zetten en daarom…

Sophie vertelt

Als klein meisje had ik al de droom om een eigen paard te hebben van veulen af aan. Om samen te leren en te groeien, om echt een band op te bouwen. Toen ik 12 was, werd deze droom verwezenlijkt en kochten mijn moeder en ik Toontje, een 8 maanden oud scharminkeltje.

Een droom die uitkwam, maar het verliep niet zoals ik gehoopt had. Je weet wat ze zeggen: Groen en groen wordt bont en blauw. En dat heb ik geweten. Zowel mijn moeder als ik hadden geen idee van een pony opvoeden, laat staan een enigszins dominante, luie treiterbak (sorry Toontje). Ik was niet consequent genoeg en wist nooit goed wat ik zelf echt wilde, waardoor ik Toontje vaak de beslissingen maar heb laten nemen.Daarbij was ik zelf nog erg zoekende en probeerde ik veel uit, waardoor ik vaak wisselend reageerde. Dat resulteerde erin dat Toontje de regie vaak overnam en ik na een bepaald punt niets meer te zeggen had en we binnen onze comfortzone bleven als we trainden. Daar waar het veilig was, want als Toontje het ergens niet mee eens was dan kon hij fel protesteren en werd het veel te gevaarlijk voor een onervaren iemand als ik.

Pas toen hij 6 was, kwam er enige consistentie in onze training en merkte ik dat we stappen vooruit gingen, alleen lang niet in het tempo dat ik graag wilde, en ook niet met een merkbare of prettige samenwerking. Iets wat ik heel erg miste. Aangezien ik zelf ook druk met school bezig was en op een gegeven moment een lange tijd in het buitenland ging werken, had ik een pauze ingelast en had Toontje het naar zijn zin op het land tussen andere paarden.

Toen ik terugkwam had ik heel veel geleerd en was ik best wel veranderd, ik pakte de training weer op met een heel ander gevoel. Helaas resulteerde dit niet in een andere uitwerking. Toontje sjokte om mij heen aan de longeerlijn terwijl ik als een malle rond rende om hem enthousiast te maken.

Dit is wanneer Mariëtte ons begon te helpen. Ik vertelde haar hoe weinig plezier wij beiden beleefden aan longeren en zij keek me vol verbazing aan: ‘Hoe is dat nou mogelijk? Terwijl je met longeren zoveel kunt variëren!’ Ik begreep niet goed wat ze bedoelde, totdat ze het me liet zien. Ze nam Toontje van me over en het moment dat zij in het midden stond en Toontje van haar af stuurde wist ik niet wat ik zag! Was dat werkelijk Toontje die daar zo enthousiast en onuitputtelijk rondjes om Mariëtte heen draafde en galoppeerde en echt zijn best deed haar commando’s op te volgen?

Ik kon mijn ogen niet geloven, Toontje was opeens een werklustige en aandachtige pony en liep niet meer ongeïnteresseerd rond te sjokken. Toen ik het van Mariëtte overnam nadat we besproken hadden hoe mijn houding nu het beste kon zijn, werd ik zo trots en zo gelukkig toen Toontje hetzelfde aan mij liet zien. Opeens voelde ik een echte connectie met hem en konden we wérken. Werken als team.

In de weken erna heeft Mariëtte ons geregeld geholpen, eerst een paar keer bij het longeren en daarna bij het rijden. Mariëtte legde mij ook uit hoe belangrijk het bij de training is om je paard te begrijpen en hoe je dat kunt leren.

Vanaf dat moment trainden we zeker een aantal keer per week en echt waar, ik had het niet voor mogelijk gehouden, maar iedere dag zetten we weer stappen vooruit. En als we eens een terugval hadden dan liet Mariëtte mij zien wat Toontje mij probeerde te vertellen en hoe we dat samen op konden lossen. Soms was dit iets wat Toontje in de weg zat, zoals de manier waarop ik hem aanspoorde of als ik iets verkrampt zat, of als ik hem te stevig oppakte, of als ik hem een aanwijzing gaf en vervolgens helemaal losliet en hem de bocht bijvoorbeeld in zijn eentje af liet maken, waardoor dan als het ware de bocht door viel.

 Maar vaak was dit ook iets waar ik zelf last van had. Bijvoorbeeld druk van buitenaf: wat vinden anderen, wat had ik eigenlijk al willen of moeten bereiken, doe ik het wel goed volgens bepaalde personen? Maar ook gevoelens van teleurstelling, waarvan ik nu geleerd heb dat die nergens voor nodig zijn. Want Toontje wil alles voor mij doen.

Maar na een tijd van slechts overwinningen worden sommige verwachtingen onrealistisch en vraag ik te veel van ons beiden om nog tevreden gesteld te kunnen worden. Hij hielp mij mezelf hier overheen te zetten en met mijn gevoelens om te gaan, en zo lukte het ons ons gewenste resultaat te bereiken met teamwork en plezier.

Kortom Toontje heeft mij zoveel geleerd en wij werken nu als team, als vrienden, samen en dat in slechts 2 maanden.

Mariëtte heeft in die tijd als het ware als tolk opgetreden en mij verteld wat Toontje mij al lang probeerde te vertellen, maar wat ik niet wilde of kon horen of begrijpen. Daarbij hielp ze me heel erg met hoe ik het vervolgens aan moest pakken en heeft ze me ook heel erg geholpen met mijn eigen leerproces. Een leerproces waarvan ik niet wist dat hij eraan zou komen, laat staan dat ik er zo aan toe was. En wat zijn Toontje en ik goede vrienden geworden! Vrienden zoals nooit tevoren, maatjes voor het leven.

Wat ik echt heel mooi vind aan Mariëttes methode is dat ze geen methode heeft. Mariëtte luistert puur naar het paard en maakt de ruiter duidelijk wat hij te zeggen heeft en hoe de ruiter hier vervolgens op kan reageren of de training zodanig aan kan passen dat het geleverde werk een vertoning van pure samenwerking is, waar het plezier vanaf spat.

Ik had niet verwacht dat paarden ons zoveel te vertellen hebben en ons zulke wijze lessen voorleggen. De kunst is het paard aan te horen en open voor zijn lessen te staan. En Mariëtte kan dit als geen ander. 

Zowel Toontje als ik beleven zoveel meer plezier aan elkaar en onze training en zijn echt blij samen te kunnen werken, iets waar ik al lange tijd niet meer op had durven hopen, maar Mariëtte in korte tijd gerealiseerd heeft. Ze heeft Toontje en mij geleerd naar elkaar te luisteren en vervolgens heeft ze ons samen op weg geholpen, een hele nieuwe weg in, een weg waar we samen, met plezier hoogtepunten en dieptepunten tegemoet rijden en zullen overwinnen.