Berichten

Begripvol paardrijden met Gyongy

Tweedaagse training met Nienke en haar Gyongy

Soms zit het verschil tussen redelijk goed en formidabel rijden slechts in het zorgen voor een betere impuls en aanleuning.

Gyongy is een 12-jarige Eldorado merrie  van Nienke waarmee zij Z eventing, ZZ springen en M2 dressuur rijdt.

Omdat het paard qua exterieur niet de makkelijkste is en ze altijd alles geeft als ze springt en in de cross, is het extra belangrijk om haar dressuurmatig heel goed te gymnastiseren.

Door haar hals en lendenen heeft het paard de neiging om of niet aan het been te zijn en dan tegelijkertijd te doen of ze een redelijke aanleuning heeft of om voor het been naar voren weg te rennen met haar hals als een ‘stokje’ en met haar gewicht erg op de voorhand.

Aan Nienke de taak haar paard altijd heel goed los te werken en de aanleuning en impuls goed in de gaten te houden zodat Gyongy zich goed laat bewerken en bij haar blijft.

Aangezien Gyongy één van de slimmeren is, is die taak niet altijd eenvoudig. Gyongy zorgt er bij ‘haar onderhandelingen met haar amazone’ voor dat e.e.a. ongemerkt een beetje wegzakt.

Nienke heeft al vele jaren les van mij. Door mijn verhuizing was de laatste live les een jaar geleden. Dus als e.e.a. iets weggezakt is, is dat nu helemaal logisch.

Maar als je al jaren les hebt gehad volgens het ‘begripvol rijden’ systeem, kan één les al genoeg zijn om in de ‘o ja modus’ te komen. Dat was ook nu het geval.

In de eerste les begonnen we met het bespreken en bekijken van wat goed en minder goed gaat.

Nienke reed een stukje voor en wat me daarbij opviel, was dat de aanleuning en impuls matig waren.

Bij oefeningen zoals schouderbinnenwaarts, travers en appuyeren had Gyongy impuls- en taktverlies en werd haar hals strak. Daarbij werkte Nienke teveel en te vaak terug met haar binnenhand en had ze haar paard niet aan het binnenbeen.

Daar gingen we aan werken.

‘Dat jij de neiging hebt voor zoveel met je teugels te doen, is omdat Gyongy daarom vraagt, zij zeurt in jouw hand, maar het probleem zit achter.

Ze moet meer aan het werk vanuit achter. Door haar slimme tactiek om voor in jouw hand te lopen zeuren, zorgt ze ervoor dat jij voor in haar mond aan het werk gaat en vergeet vanuit achter te rijden. Daardoor hoeft ze achter niks te doen en dat vindt ze natuurlijk wel prima.

En vooral niet terugwerken met je binnenhand. Elke keer dat je terugwerkt met je binnenhand, rem je haar binnenachterbeen af. En we willen juist dat ze haar binnenachterbeen goed naar voren onder de massa zet.’

Dus..

‘Even weer bewust worden van wat jij doet met je hand, zit en been en hoe je paard reageert en of ze uberhaupt reageert.

Dan je handen gevoeliger en elastischer laten zijn. En niet terugwerken met je binnenhand.  En weer beseffen dat als de oorzaak achter zit je dit niet voor moet ‘oplossen’ maar achter. Dus beter aan je been maken en houden. En vervolgens het paard onder jou laten werken. Ze mag niet door je hand weglopen. Ze moet zich laten opvangen door die elastische, gevoelige hand.’

Daar heeft Nienke mee gewerkt en geoefend. Er waren steeds meer stukjes die al wat beter gingen.

Daarmee was de eerste les voorbij. Nu even een nachtje slapen en morgen kijken we verder.

De volgende les viel me direct op dat Nienkes hand al een stuk stiller was dan gisteren en dat ze niet meer terugwerkte met de hand. Heel mooi.

Gyongy was wat serieuzer en had door dat Nienke weer wat consequenter was en een reactie wilde.

Na het loswerken, het beter aan het binnenbeen maken en het verbeteren van de impuls werd de verbetering zichtbaar.

Toen Gyongy steeds beter begon te reageren, had Nienke haar o-ja-moment. Ze hadden elkaar weer gevonden.

Toen leek het op het oog weer vanzelf te gaan.

Gyongy liep van achter naar voor; met voldoende impuls en draagkracht, zonder voor weg te willen en zonder de hals strak te maken. Met een fijne, zachte en makkelijke aanleuning.

Prachtig.

Er was bij Gyongy nu een juist gebruik van het lichaam en de hals.

De schouderbinnenwaarts ging eenvoudig, met de juiste buiging, draagkracht en takt met een zeer smakelijke aanleuning. In de travers bleef ze ook heel goed in de juiste balans en buiging, zonder enige moeite. De appuyementen waren vol overtuiging en kracht.

Alles ging nu zoveel eenvoudiger en met meer harmonie, elegantie en schwung. Een plezier om naar te kijken. Ook ging Gyongy lichtvoetiger door de baan, ik hoorde haar amper draven en galopperen.

Ze waren weer goed op elkaar afgestemd.

Hier kunnen ze weer en poosje mee verder.

Op welk niveau je ook rijdt, het komt je training ten goede als je geregeld checkt of je paard echt aan je been is en de aanleuning echt in orde is.

 

Begripvol paardrijden met Tarcento

Tarcento, een slimme, vrolijke acrobaat

Voor ik het verhaal vertel over hoe een intelligent, sensibel paard als Tarcento leert, deel ik eerst wat algemeenheden.

Iedereen die een sensibel paard rijdt of gereden heeft, kent het wel: Hoe moeilijk het is om een middenweg te vinden tussen ontspannen en alert zijn. Je weet dat het paard beter ontspant  als jij ook ontspannen bent, maar je weet ook dat hij, vooral als hij aanvoelt als een bom, heel snel weg kan springen als er verderop iemand niest of een deur dichtslaat.

Hoe je ermee omgaat, hangt er natuurlijk ook van af hoe goed jullie elkaar kennen en vertrouwen. Het is in ieder geval belangrijk dat je je steeds afstemt op je paard. Bij het poetsen, het opzadelen en het loswerken. Hoe is je paard vandaag. En hoe ben jezelf vandaag. Zo kun je een inschatting maken van hoe je je training van die dag het beste kunt doen.

Ik heb door de jaren heen gemerkt dat de meeste sensibele paarden heel graag willen werken. Ik heb ook ontdekt dat als ruiters de subtiele signalen die deze  paarden afgeven, missen, zij (de paarden) onzeker en nerveus worden. Ze sluiten zich af en worden terughoudend of angstig. Het lijkt of ze niet mee willen werken maar vanuit hun extreme ijver maken ze zich zorgen over de reactie van de ruiter.

Het blijft belangrijk, vooral bij sensibele paarden, niet te blijven hangen in ‘hij doet het niet of hij wil niet’. Het is beter om je af te vragen ‘wat zie ik over het hoofd, wat is er aan de hand, wat is niet duidelijk etc.’

En dan nu Tarcento. Een vriendelijke, zeer gevoelige, slimme en fanatieke merrie. Ik heb haar zelf gefokt en ze is haar hele leven bij me geweest. We kenden elkaar door en door. Door haar sensibiliteit en sterke drang om te presteren, was het niet altijd makkelijk, maar we hebben onze weg gevonden. We zaten meestal op één lijn en het grootste compliment dat ik kreeg van menigeen die naar onze training of wedstrijd stond te kijken, was ‘ Wat zijn jullie mooi samen’.

Ik heb Tarcento zelf zadelmak gemaakt en doorgereden. Ook al heb ik meer bijzondere dingen meegemaakt met haar (wellicht wijd ik daar nog een artikel aan), ga ik nu alleen vertellen over wat er gebeurde toen ze eraan toe was om middengalop te leren.

Het sturen, de beenhulpen, het halthouden en de overgangen stap-draf en terug en draf-galop en terug gingen goed. Het buigen ging ook aardig en de balans was in orde. Tijd om de lat iets hoger te leggen. Middengalop. Lijkt simpel. De middengalop zelf was ook simpel, maar het terug naar de arbeidsgalop bleek een grote stressfactor op te leveren. Ze raakte helemaal van de kaart. Er leek niets anders mogelijk dan stuiteren, hard rennen of dribbelen. Ik kon niet verder rijden, ik kon er niets mee. Ze werd pas rustig als ik een poos ging stilstaan met lange teugel.

Waarom deed ze zo? Ik wist dat ze slim was en ik wist dat ze haar best deed. ik begreep niet direct wat er aan de hand was. Ik heb nagedacht over wat ik deed bij deze oefening en hoe. Nog steeds begreep ik het niet. Toen ik me verplaatste in haar, begon een lampje te branden: Wacht eens even. Terugrijden vanuit arbeidsgalop betekende tot nu toe dat ze moest gaan draven. Dan beloonde ik haar en ze wist wat de bedoeling was. Dus zij dacht terugrijden na middengalop is ook draven. En toen dat niet zo bleek, omdat ik met mijn hand, zit en been andere signalen gaf, raakte ze in paniek. Ze begreep het niet en ze wilde het niet fout doen.

Ik was subtiel genoeg met hand, zit en been: Ik deed het nu net zo als ik bij andere (ook sensibele) paarden deed en had dan nooit dit ‘probleem’. Dus weer een ervaring rijker. En dan op zoek naar de oplossing.

Ik heb de overgang van middengalop naar arbeidsgalop toen iets meer ‘per ongeluk’ laten gebeuren. Niet door terug te vragen met de hand, niet door een volte te rijden en terug te vragen met de hand, maar door op de lange zijde iets naar voren te rijden en aan het eind van die lange zijde een kleine volte in te sturen (Tarcento was niet zo groot en had goede balans; een volte van plm. 13 meter lukte al wel goed genoeg). Door het sturen en het herhalen van de galophulp, bleef ze in galop en kwam ze iets terug. Dat heb ik beloond. Na een paar keer begon ze daar mee te denken en ging ze het begrijpen. Van daaruit kon ik gelukkig weer verder.

Ondertussen wist ik wat me te wachten stond bij de verder opleiding en dacht ik bij elke stap vooruit even na hoe ik dat bij dit paard het beste kon doen. Daardoor ging het een stuk eenvoudiger. En er is af en toe wel communicatiestoring geweest met stress tot gevolg, maar dan wist ik gauw genoeg wat er aan de hand was en kwamen we daar ook zo weer uit. Zo zijn haar bijzondere eigenschappen geen belemmering geweest voor vooruitgang en kon ze alles laten zien wat ze in zich had, tot aan de piaffe aan toe.

Denk bij het drukke, gestreste gedrag van je sensibele paard niet direct aan onwil, maar onderzoek even of hij bang is om het fout te doen en kijk dan of je het beter kunt uitleggen.

Your horse will love you for that!

 

 

Begripvol paardrijden met James

Hoe zit je in je vel vandaag?

Jaren geleden gaf ik Jeanet les met James, een stabiel en makkelijk paard. Nooit problemen. Hij was alleen wat lui aangelegd. Jeanet moest wel zorgen dat ze duidelijk en consistent was. Dan ging het allemaal fijn.

Op een dag ging het opeens helemaal niet goed. James lette op alles behalve haar. Hij was dit keer helemaal niet aan het been te krijgen. Hij liet zich niet sturen en wat ik Jeanet ook liet proberen om het op te lossen of te verbeteren, het lukte niet.

James was zichzelf niet. Ik begreep er niets van.

Totdat ik vroeg ‘hoe was het op je werk vandaag’.

Jeanet had een zwaar beroep en het was geregeld niet zonder gevaar. En wat bleek? Die dag was er te weinig personeel en tot overmaat van ramp, liep er ook e.e.a. uit de hand.

Kortom het was druk, zwaar en ze was in een stressvolle, gevaarlijke situatie geweest vandaag. Haar hoofd zat nog vol en de gevoelens en stress waren nog niet weggeëbd.

Nu kon ik James’ gedrag wel begrijpen. Hij had last van Jeanets gemoedstoestand. Zij kon zich vandaag niet concentreren en was van binnen onrustig.

Nu wisten we de oorzaak. En de oplossing? Die was simpel: ‘We stoppen ermee voor vandaag en we proberen het morgen of overmorgen opnieuw. Doorzetten heeft geen enkele zin en we doen onszelf en het paard er geen plezier mee. En als er weer eens zoiets gebeurt: Eerst bijkomen van alles en rustig worden en dan pas gaan rijden’.

Als een stabiel, kalm paard al zo’n last heeft van onrust, stress of angst in een ruiter, dan kun je begrijpen waarom een sensibel paard soms zo heftig of onhandelbaar is.

Doe jezelf en je paard een plezier en sta er af en toe even bij stil hoe je je voelt.